Özüm Canel: ‘Anti lach cultuur’

Mijn jeugdvriendin schaterlacht als ze in Istanbul bij het uitstappen struikelt over een jongeman -oops- hahahahaha. We maken grapjes op de boot met onze handjes in de Bosphorus ondertussen waggelend foto’s proberen te maken en weer lacht zij luid. De mensen op de boot begonnen al te kijken. Ik wil haar er haast op wijzen. Niet vanwege haar lach- er is niks mooiers dan een echte schaterlach- maar omdat ik inmiddels weet dat het hier niet gewaardeerd wordt. 

Vorig jaar zomer was een vriendin van mij een paar maanden zwanger en dat was goed te zien. We stapten midden op de dag in een klein druk busje – dolmuș – om van Beșiktaș naar Taksim te gaan. Wie hier al eens eerder geweest is weet dat is een zeer korte afstand. Wij hadden ontzettende lol. Grapjes maken naar elkaar toe en lachen. Gewoon vrolijk, je weet wel. Totdat ik aan de boze blikken merkte dat mensen voor ons er niet van gediend waren. Ik wilde het tegen haar zeggen, misschien minder hard lachen. Te laat. Ze lachte. En ja hoor de chauffeur trapte hard op de rem, wij vielen voorover, toeristen vielen van hun stoel en de chauffeur begon te schreeuwen; we moesten de bus midden op de weg verlaten.

Een zwangere vrouw gewelddadig uit de bus verwijderd, omdat ze lacht. Waar gaat dit land heen dachten we. Een paar maanden later was ik naar een tragikomedie theatervoorstelling. Ik vond het niet zo lollig, maar mijn metgezel moest soms erg hard lachen. Niks aan de hand toch? Het is kunst, het is komedie. Lachen hoort erbij. Maar nee, ze werd op de schouder getikt of ze dat niet wilde doen, ze hadden er last van.

Ondertussen schaterlacht mijn Nederlandse jeugdvriendin door heel Istanbul, maar ik krijg het niet over mijn hart en schaam me eigenlijk ook om te zeggen dat je hier voorzichtig moet zijn met lachen. Te gek voor woorden toch? Elke dag hopend dat niemand haar erop wijst.. Want hoe leg je uit dat het meest gezonde, het gene waar je voor leeft namelijk plezier, lol, lachen hier niet ok is..