Van leed naar pracht

De 27 jaar jonge Cigdem Yuksel fotografeerde gevluchte Syrische kinderen aan het werk in Turkije. Ze won er de Zilveren Camera 2016 mee, een stijlbreuk in de lijn van winnaars, want nooit eerder won een fotoserie deze prestigieuze prijs.

“Het is heel bizar”, begint Cigdem. “Ik ben het niet gewend zo in de belangstelling te staan en het is zo onverwachts.” Ze doelt hiermee op de eerdere winnaars van de prijs. Want eerder wonnen alleen foto’s van hard nieuws deze belangrijkste onderscheiding in de Nederlandse fotojournalistiek. “Het is inderdaad geen klassieke foto van hard nieuws”, geeft de fotografe toe, “maar het ís wel nieuws, alleen in een ander foto-jasje.”

Op haar foto’s zijn jonge kinderen te zien, aan het werk in een fabriek, restaurant of bakker. Toch worden ze volgens de fotografe niet uitgebuit zoals in Aziatische landen. “De fabrieken zijn opgezet door de Syriërs zelf. Ze hadden vaak in Aleppo al een fabriek, maar iedereen moest natuurlijk huis en haard verlaten door de oorlog.” Deze ondernemers beginnen bij aankomst in Turkije vaak een nieuw bedrijf en nemen zover mogelijk hun oude medewerkers weer in dienst. De werknemers nemen dan vaak hun kinderen mee, met de vraag of die daar misschien ook kunnen werken.

“Ze moeten wel”, zegt Cigdem. Omdat er een half miljoen Syrische vluchtelingen in dat deel van Turkije zitten is er een complete economische verschuiving geweest, de reden voor de kinderarbeid legt ze uit. “De huurprijzen zijn door die verschuiving enorm gestegen, dus om in een donker hok te kunnen wonen moeten ze verschrikkelijk veel betalen. De overlevingsmodus gaat aan en ook de kinderen moeten daarom bijdragen.”

Dat het om nieuws gaat heeft de jury van de prijs gelukkig gezien. In haar werk laat ze de vluchtelingenproblematiek zien, de opvang en besluitvorming hiervan, maar daarnaast ook nog het inzetten van kinderen om kleding en andere zaken (goedkoop) te fabriceren. Maar met de winst van deze prijs is dit project voor Yuksel nog niet klaar. “Ik blijf doorgaan met journalistiek, fotojournalistiek en verhalen vertellen. Ik wil terug naar die kinderen en ze om te beginnen de foto’s laten zien. Daarna wil ik kijken of ik het uit kan breiden met meer foto’s en verhalen, om er misschien een boek van te maken.”

Het winnen van de Zilveren Camera is voor haar een bevestiging. “Een bevestiging dat ik doe wat ik moet doen, dat ik nog heel veel uit mezelf kan halen, dat is zo motiverend. De eerste twee dagen na de winst wist ik niet wat ik er mee aan moest. Moest ik het als druk ervaren? Ik weet namelijk dat ik er nog lang niet ben, maar zie het nu als erkenning van mijn talent en dat ga ik verder ontwikkelen. Ik ben vereerd, maar probeer er nuchter onder te blijven.”

Cigdem Yuksel heeft de wisselbeker en 5.000 euro prijzengeld gekregen voor het winnen van de Zilveren Camera. Bekijk haar eerdere werk en de winnende fotoreeks op haar website