Hoe overleef ik het huwelijk?

Je wil trouwen en bent begonnen met het verkennen van deze nieuwe levensfase. Waar moet je anno 2016 dan aan denken en wanneer weet je zeker dat je er klaar voor bent om te settelen? Of je bent al getrouwd en vraagt je af of hoe je het huwelijk gezond houdt. Het lukt je bijvoorbeeld maar niet om op een ‘normale’ manier met je partner te communiceren over gevoelige onderwerpen. Als we Hamza Akkar, geestelijk verzorger bij  Islamitische Pedagogen- & Psychologenpraktijk (IPeP), mogen geloven zijn dit allemaal situaties waar je al preventief mee aan de slag kunt gaan. Benieuwd? Lees dan snel verder.

Jullie organiseren vanuit IPeP een seminar over het huwelijk, waarom?

”Uit de praktijk blijkt dat veel problemen binnen het huwelijk voortkomen uit communicatieproblemen tussen partners en de verwachtingspatronen die men heeft ten opzichte van het huwelijk en van elkaar. Beide zaken vinden hun oorsprong in de fase voor het huwelijk. Het percentage scheidingen is mede daardoor schrikbarend hoog. We zien dat steeds meer stellen zich bij IPeP aanmelden voor relatietherapie. Op een gegeven moment zie je terugkerende patronen. Dit geeft aan dat wat in oorsprong een ‘rust’ hoort te zijn, zoals Allah het huwelijk noemt in de Koran, bij een significant aantal mensen tot een bron van ellende verwordt. Daar willen we iets aan doen. Bovendien melden de meeste stellen zich bij ons erg laat aan voor relatietherapie. Er is vaak al te veel gebeurd en beschadigd, waardoor behandelen moeilijker wordt. Dit seminar kan beschouwd worden als een preventief middel hiertegen en als bewustwording.”

Wanneer ben je klaar voor een huwelijk?

”Daar is geen eenduidig antwoord op te geven, omdat het persoonsgebonden is. Bovendien is het afhankelijk van een enorm aantal factoren. Met het huwelijk ga je een levenslange verbintenis aan met een ander. Het is hierbij van belang om bij jezelf na te gaan of je hier mentaal klaar voor bent. In een huwelijk leef je namelijk niet meer enkel voor jezelf, maar ook voor de ander. Wanneer beide partners mentaal voldoende ontwikkeld zijn, zullen ze beide beter in staat zijn om er op emotioneel vlak voor elkaar te zijn en voor elkaar te zorgen. Dit vergt bepaalde aanpassingen in jouw levensstijl als vrijgezel. Dat moet je je beseffen en er uiteraard voor openstaan.”

Wat zijn belangrijke facetten voor het huwelijk, waar iemand aan moet denken alvorens te trouwen?

”In mijn optiek springen er twee facetten uit: taqwa (godsvrees) en respect voor de ander. Godsvrees staat aan de basis van een islamitisch huwelijk. Het geeft het huwelijk een heilige dimensie, wat betekent dat de partnerrelatie veel verder reikt dan ieder andere relatie. Het is geen verkering of een eendagsvlieg, maar een verantwoordelijkheid die niet licht te nemen is. Daarnaast hoort liefde altijd gepaard te gaan met respect in onze omgang met elkaar, ongeacht de omstandigheden. Liefde kan namelijk vermeerderen en/of verminderen, in sommige gevallen zelfs verdwijnen. Dat is de realiteit. We hebben er ook niet altijd invloed op, in tegenstelling tot ons gedrag. Een partner is meer dan jouw geliefde, het is jouw geloofsgenoot en uiteindelijk de (potentiële) vader of moeder van jullie (toekomstige) kinderen. Zie je hem of haar een vader- of moederrol innemen?”

Zijn de tijden volgens jou heel erg veranderd?

”De tijden zijn veranderd, in die zin dat de klassieke rolverdeling tussen man en vrouw is verschoven. Tweeverdieners zijn eerder een norm dan uitzondering, met alle gevolgen van dien. Denk hierbij aan de tijd die de kinderen doorbrengen in het kinderdagverblijf, hoe het huishouden is geregeld, hoe de financiële lasten zijn verdeeld enzovoorts. Dit is compleet anders dan 50 jaar geleden.”

Wat zijn veelvoorkomende communicatieproblemen?

”Voor de ander invullen wat jij denkt dat hij of zij bedoelt, zonder te vragen naar diens bedoeling. Of dat je aan de andere kant er maar vanuit gaat dat de ander wel weet wat jij bedoelt. Hoewel dit heel menselijk is en wij ons hier allemaal schuldig aan maken, is het goed om je te beseffen dat verschillende omgevingen en opvoedingen maken dat twee personen totaal verschillende dingen kunnen begrijpen uit exact dezelfde zin. Het komt niet zelden voor dat de manier waarop we het invullen negatief is. Dit is funest voor de communicatie en uiteindelijk ook voor de relatie. Een ander punt is dat bij communicatie onze gedachte direct uitgaat naar verbale communicatie. Non-verbale communicatie is echter net zo belangrijk als het niet nog belangrijker is! Het zijn de kleine gebaren die soms veel wrijving en spanning kunnen veroorzaken, zonder ook maar één woord te uiten.”

Wordt er in de Koran specifiek over het huwelijk gesproken? (Is het bijv. een van de pilaren van de islam?)

”De Koran is van nature best algemeen van aard, refererend naar alle aspecten van het leven, behalve als het gaat om het gezin. Dan is de Koran uiterst gedetailleerd en specifiek. Zelfs de belangrijkste daad van aanbidding, het vijfdagelijkse gebed, wordt niet gedetailleerd uiteengezet in de Koran. Er wordt uiteraard wel meermaals naar verwezen, het belang ervan benadrukt en de wijsheden ervan vermeld. De details en de hoedanigheid zijn echter terug te vinden in de Sunnah (levenswijze van de Profeet). Omdat het gezin de hoeksteen van de samenleving is, het fundament van de Ummah, heeft Allah alle aspecten die ermee samenhangen vereeuwigd door ze op te nemen in Zijn Boek. Hij liet het niet over aan Zijn profeet – sallallahu ‘alayhi wasallam – wat in feite het gewicht en de ernst ervan aantoont. Maar ook zodat het met de tijd niet gerelativeerd, betwist of zomaar van de hand gewezen wordt, zoals tegenwoordig met de Sunnah gebeurt. Het voogdijschap, het nalatenschap, het huwelijk, de echtscheiding, de adoptie enzovoorts. Allemaal kwesties rondom het gezin die uiterst gedetailleerd zijn beschreven in de Koran.”

Waarom moeten mensen zich voor het seminar aanmelden? Wat kan men verwachten?

”Het huwelijk is een paradoxaal thema in de moslimgemeenschap. Enerzijds lijkt het het meest besproken thema. Anderzijds lijken hieromtrent de grootste taboes te bestaan. Dit seminar gaat niet over de rechten en plichten binnen het huwelijk. Dat is eenvoudig te vinden in islamitische (fiqh)boeken. Bovendien is het huwelijk een stuk complexer dan het navolgen van regels. Je hebt niet te maken met een rechtssysteem, maar met een ander mens. Ons doel is de mensen meer bewust te maken van het gehele proces – van verliefd zijn tot en met het getrouwd zijn – en de onderlinge dynamiek en eventuele worstelingen die hiermee gepaard (kunnen) gaan. Dit hopen we te doen door stil te staan bij de richtlijnen die ons worden geboden vanuit islamitisch perspectief, maar ook aandacht te hebben voor verwachtingspatronen, de onderlinge communicatie en valkuilen in de praktijk. Het seminar is opgebouwd uit een theoretisch en een praktisch deel met vooral veel interactie.”

En heb je tot slot een tip die je (alvast) met onze lezers wil delen?

Hamza Akkar website”Mijn tip is om in een huwelijk niet enkel de regels te zoeken, maar vooral de persoon waar je mee leeft. Regels vormen een raamwerk, een kader, waarvan de invulling door jouzelf gegeven moet worden. Dit verschilt per individu, per gezin en per situatie. Er bestaat niet één voorbeeldig model, omdat het huwelijk bij uitstek cultureel en maatschappelijk beïnvloed wordt. Zoek samen uit wat voor jullie werkbaar is, dan ben je al goed op weg naar een gezond huwelijk!”