Aleppo. Blijf je hangen of klik je verder?


Zoë Papaikonomou stelt een prangende vraag in haar nieuwe column over Aleppo. Klik je verder of lees je door?

2007.
De hitte is alomvattend. Alsof ik me voortbeweeg in een sauna. Ik pas mijn ademhaling aan. Misschien komt het door het contrast met de treinairco, maar ik zou toch zweren dat het minstens vijf graden warmer is dan in Damascus. Ik ben in Aleppo. Het Rotterdam van Syrië.

Hoewel er meer mensen wonen dan in Damascus blijft het de tweede stad van het land. Sjam is de hoofdstad. De steden strijden van oudsher om de eer welke de langste, permanent bewoonde stad ter wereld is. Ik bezoek Aleppo als toerist samen met een paar medestudenten uit Damascus. We vergapen ons aan de citadel, aan het zusje van de grote Damasceense Umayyadenmoskee en we wandelen de kilometerslange souk af.

De stad is in zomerse rust. Er is vriendelijkheid, verwondering, soms argwaan. Als je met een paar torenhoge Hollanders reist, val je vanzelf op. ’s Avonds wordt het levendiger in de stad. Kinderen spelen op straat, mannen ontmoeten elkaar voor een praatje. Een stad zoals zovelen in het Midden-Oosten, maar toch ook weer niet. Bijzonder in zijn schoonheid, millennia lange geschiedenis en strijdvaardige bewoners: er is veel (ondergronds) verzet tegen Assad.

De middag voordat we teruggaan naar Damascus bezoeken we de Dode Steden in Koerdisch gebied (ten westen van Aleppo). Overblijfselen van steden uit de eerste eeuwen na Chr. die plotseling zijn verlaten. De ruïnes verspreid over het kale landschap zijn indrukwekkend, maar ook onheilspellend. De wind speelt er vrij doorheen. Het is gissen waarom de inwoners ineens vertrokken. Wat is hier ooit gebeurt? Werd de handelsroute verlegd? Aardbeving? Oorlog?

2017. De wereld kijkt toe terwijl de laatste inwoners Aleppo verlaten. Politiek machtsspel heeft de stad en vele van haar bewoners definitief verwoest. Aleppo is kapot. Zijn ziel vervlogen. Het rokende puin van de vele bombardementen is het trieste symbool van de mens zijn slechtste kant. Even zijn de media in de ban van de verlaten stad, maar al snel is er iets anders nieuws.

3017. Een groep jonge wereldburgers struint door de ruïnes van Aleppo. Ooit één van de langst bewoonde steden ter wereld. De zon straalt fel op de oude stenen. Wie goed luistert, hoort hun verhaal. Ziet waarvan zij getuige waren. De leden van de groep kijken elkaar aan. Je ziet het vraagteken op hun gezicht. Wat was dat voor tijd, waarin mensen voor het oog van de camera werden vermoord en iedereen keek? Even bleef hangen en weer verder klikte?

2016. Oktober. Groot ziekenhuis in Oost-Aleppo verwoest. Honderden doden en gewonden.

Blijf je hangen of klik je verder?

 

Zoë Papaikonomou

Zoë Papaikonomou is eigenaar van Diversity Media. Zij leert kinderen en jongeren in de Randstad hun eigen verhaal te vertellen in woord, beeld en geluid. Daarnaast maakt en begeleidt ze mediaproducties waarbinnen diversiteitsthema’s een rol spelen. Na een studie Geschiedenis en Arabisch werkte Zoë als nieuwsverslaggever bij stadszender AT5 met diversiteit als aandachtsgebied. Daarna doceerde ze aan de opleiding Journalistiek van Windesheim. Voor de Nieuwe Maan schrijft Zoë over diversiteit in de media en over de Arabische taal.