70 jaar Molukkers in Nederland

 

Op 21 maart aanstaande is het 70 jaar geleden dat het eerste schip met Molukse KNIL-soldaten (Kota Inten) aanmeerde aan de Lloydkade in Rotterdam. In totaal kwamen ongeveer 13.000 Molukkers dat voorjaar naar Nederland.  Ze dachten terug te gaan naar hun geboorteland maar de meesten bleven uiteindelijk definitief hier. Ze kwamen terecht in ongeveer 60 Molukse woonwijken waarvan er nu nog 45 over zijn. Veel Molukkers voelen zich slecht behandeld door de Nederlandse overheid en ze strijden al vele jaren voor eerherstel. Ondanks dit leed wil de huidige generatie Molukkers de gemeenschap weer op de kaart zetten en de cultuur uitdragen.  

BETA DISINI 

Dit historische moment wordt dan ook zeker niet vergeten. Er vinden allerlei activiteiten plaats om de Molukse kunst en cultuur met elkaar te delen. Zo komt op 21 Maart het Moluks Historisch Museum met de livestream BETA DISINI. Het programma met een scala aan gasten is voornamelijk in het Nederlands, maar ook deels in het BahasaDaerah Maluku en Engels. BETA DISINI wil met onder anderen tafelgesprekken en spoken word van jongere generaties bijdragen aan de beeldvorming van Molukkers. Een beeldvorming die té vaak bepaald is door wat er in de koloniale tijd over de gemeenschap is gezegd en geschreven. BETA DISINI wordt gepresenteerd door JefthaPattikawa (Verloren Banden) en RockyHehakaija (Favela Street). De stream is te volgen via de website van Museum Maluku.  

IKAT EXPOSITIE 

Verschillende exposanten van IKAT voeren hun uiteenlopende disciplines uit met hun eigen visie. Dit zorgt voor een veelzijdig perspectief met verschillende opvattingen. Fotograaf Ed Leatemia is als eerste aan de beurt en presenteert zijn tentoonstelling RoleModels. 

ROLE MODELS 

Fotograaf Ed Leatemia brengt in het boek RoleModels 70 Molukse succesverhalen in beeld. Wat drijft hen? Wat heeft hen succesvol gemaakt? Hoe gaan zij om met de geschiedenis van hun ouders of grootouders? Een mooie reis met geweldige ontmoetingen van tweede, derde en vierde generatie Molukkers die hun verhaal vrijmoedig deelden met dank en respect naar hun eerste generatie. 

MOLUKKERS IN NEDERLAND 

De NOS komt op zondag 21 Maart met een speciale herdenkingsuitzending vanuit Rotterdam en Tiel21 maart 2021 is het 70 jaar geleden dat de eerste grote groep Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen met de Kota Inten in de haven van Rotterdam arriveerde. Niet tijdelijk, zoals aangenomen werd, maar permanent. De weken erna zouden in totaal 12.500 Molukkers per schip in Rotterdam en Amsterdam aankomen. Dit wordt om 17:45 uitgezonden door de NPO en kan worden teruggekeken via NPO Start.  

VERLEDEN TIJD 

Op 23 en 30 maart en 6 april 2021 wordt om 18:20 de driedelige serie Verleden Tijd uitgezonden door Omroep MAX op NPO 2. Als programmamaker Nira Kakerissa aan haar opa vraagt waarom hij in 1951 naar Nederland is gekomen antwoordt hij: “Stil, niet over praten. Het is verleden tijd.” Het gevoel van heimwee, verbroken beloftes en onbegrip heerst nog steeds bij oudere generaties Molukse Nederlanders. In de driedelige serie Verleden tijdgaat Nira Kakerissa op zoek naar het verhaal dat haar grootouders nooit hebben verteld. 

MONUMENT 

Ter gelegenheid van het 70-jarig verblijf van de Molukse gemeenschap wil Woerden een monument laten vervaardigen. Dit is ter nagedachtenis aan de eerste generatie die vanaf 1951 naar Woerden zijn gekomen om tot op hun laatste dag de cultuur de behouden en doorgeven. Kunstenaar Taeke de Jong heeft een plaquette ontworpen om dit te eren. De plaquette zal uit drie reliëfs bestaan. Eén reliëf uitbeelding van per zeeschip aankomende Molukkers in de haven, daarnaast twee tekst-reliëfs die toelichten hoe het kwam dat 12.500 Molukkers naar Nederland gebracht werden. Het monument wordt geplaatst in het gebouw De Kazerne, destijds een van de drie kampen waar de Molukkers bij aankomst werden gehuisvest én de enige overgebleven tastbare locatie in Woerden. Op 19 juni 2021 zal de kleinschalige herdenking in Woerden laten plaatsvinden.  

INTERVIEWS 

De provincie Overijssel heeft sinds kort een Molukse stichting: stichting 70 jaar Molukkers in Overijssel. De betrokkenen bereiden een tal van activiteiten voor ter gelegenheid van dit historische moment. Er komt een boek waarin de historie van de zeven Molukse wijken in Overijssel worden geschetst. Het gaat om wijken in Almelo, Wierden, Rijssen, Nijverdal, Deventer, Zwolle en Staphorst. In het boek staan onder meer 29 persoonlijke interviews van Molukkers van de tweede en derde generatie. Ze vertellen over hun ouders, de Molukse cultuur, hun integratie in Nederland en de pijn van hun geschiedenis, die nog altijd wordt gevoeld. Het boek wordt gepresenteerd op zaterdag 4 september, tijdens een provinciale herdenkingsdag. 

NIEUW KABINET MOET LEED MOLUKKERS ERKENNEN 

Een aantal burgemeesters van onder anderen Woerden en Breda pleit voor excuses van het nieuwe kabinet aan de Molukse gemeenschap. Er moet worden gekeken naar de toekomst. Voor de Molukkers van toen, maar ook zeker de Molukkers van nu en straks. Want zoals het boek ‘Rolemodels’ beschrijft: “Je kan niet hopen op een beter verleden, maar wel bouwen aan een hoopvolle toekomst”. Laten we dát doen. Vanuit daar kunnen we door met de toekomst. Wij als burgemeesters zijn trots op de Molukse gemeenschappen in onze gemeentes. We zien uit naar de samenwerking en een mooie toekomst. 

‘’Wij als burgemeesters die zich verbonden voelen met de Molukse gemeenschap, menen dat het hoog tijd is voor een betekenisvolle stap. Het zou het nieuwe kabinet sieren om het bijzondere historische moment dit jaar aan te grijpen om tegenover de Nederlandse samenleving te erkennen dat de wijze van ontvangst en opvang destijds Nederland onwaardig is geweest en dat dit diepe sporen heeft nagelaten tot op de dag van vandaag. De erkenning van deze situatie heden is van groot belang omdat de onvrede die wij als burgemeester hierover nog steeds aantreffen ertoe leidt dat velen binnen de Molukse gemeenschap ook nu nog moeilijk naar de toekomst kunnen kijken. Zeker bij de jongste generaties zal een dergelijk gebaar veel pijn weghalen.’’ 

Aanstaande vrijdag schuiven Monika Akihary, RockyHehakaijaen de rappersRafa & Nani bij De Nieuwe Maan aan tafel. Wij kijken met drie generaties Molukkers naar wat deze 70 jaar de Molukse gemeenschap gebracht heeft. Wat zijn de grootste verschillen en overeenkomsten tussen de generaties en wat dit betekent voor de beeldvorming? Hoe staan zij in verbinding met hun roots en de cultuur? De uitzending wordt afgesloten met een optreden van BoiAkih.