Documentaire ‘Toen ma naar Mars vertrok’

Still uit ‘Toen ma naar Mars vertrok’. Links: Abdelkarim El-Fassi, rechts: moeder Noha El-Fassi

Na ‘Mijn vader, de expat’ komt documentairemaker Abdelkarim El-Fassi nu met een vervolg. Dit keer portretteert hij zijn moeder. “Ze stapt in de documentaire uit de schaduw van het gezin”, zegt El-Fassi tijdens de nabespreking in het theater waar de try-outs plaatsvinden. Voorafgaand aan de documentaire is een voorstelling te zien waarin een ode wordt gebracht aan verschillende moeders.

Met zijn eerste documentaire, waarvoor El-Fassi zijn vader in het Marokkaans Rifgebergte filmde, trok hij volle zalen in de theaters. Ook nu bij de try-out van zijn tweede werk is de zaal gevuld. In deze documentaire schitteren beiden ouders. De humoristische vader zoekt een van de dochters op in Hong Kong terwijl moeder liever thuisblijft, wat ruimte biedt om de spil van het gezin te portretteren. Normaal gesproken blijft de ze liever op de achtergrond. Het vergde veel overtuigingskracht om zijn moeder over de streep te trekken, na anderhalf jaar stemde ze toe. “Nu ze heeft gezien wat haar verhaal met mensen doet, is ze er nog meer van overtuigd dat haar verhaal er wel toe doet”, zegt haar de documentairemaker.

Moeder
De rechtdoorzee-opmerkingen van moeder en de humor van vader laten het publiek om de tien minuten in lachen uitbarsten. De komische en soms zelfs hilarische scènes worden afgewisseld met de ontroerende verhalen van moeder Noha die vertelt over de eenzaamheid en het verdriet die gepaard gingen met de migratie naar Nederland. Regelmatig fluistert het publiek ‘muskina’, dat zielig betekent in het Arabisch, wanneer moeder Noha vertelt over het verdriet dat ze aanvankelijk had als migrant. “Mijn moeder is bescheiden, krachtig, humoristisch en tegelijkertijd soms ook onzeker en bekrompen over de wereld die ze niet goed kent”, zegt El-Fassi.

Diversiteit
De documentaire is een feest van herkenning en een emotionele achtbaan voor velen in het publiek. Een verhaal dat veel kinderen met migrantenachtergrond kennen van hun ouders, maar dat zelden te zien is op het grote scherm voor een groot publiek. Volgens El-Fassie zijn er nog zoveel onderwerpen om te filmen. “Ik hoop dat ook anderen hun verhaal gaan delen. Er moet meer diversiteit komen in de theaters. Ik geloof dat dit type verhalen in het Nederlandse DNA thuishoren. Als het verhaal van mijn moeder niet wordt verteld, dan lijkt het alsof ze er gewoonweg niet is”, zegt de documentairemaker.

Ode aan de moeders
Publiek wordt niet alleen getrakteerd op een documentaire, voorafgaand aan de film is er een voorstelling te zien waarin een ode aan de moeder wordt gebracht met verhalen, muziek en spoken word. “Ik dacht dat het een Marokkaanse voorstelling was, maar mijn complimenten voor de diversiteit op de planken”, zegt iemand uit publiek tijdens de nabespreking. Naast El-Fassi zijn ook Stryder, Haci Tekinerdogan,  Stephanie Emanuelson, Abdelkarim El Baz en Manu van Kersbergen te zien en te horen in de voorstelling. “Mijn verhaal is slechts één van de vele verhalen. Deze authentieke verhalen ontstijgen religie, etniciteit en cultuur, ze zijn universeel. Dat zie je ook terug in de cast en de verhalen die we vertellen”, zegt El-Fassi.

Deze voorstelling en de filmvertoning vormen samen een show waar het publiek nog even op moet wachten. Naar verwachting is de voorstelling in oktober te zien in het theater.